Fistel

Informatie over fistels

naar boven

Wanneer een van de anale klieren ontstoken raakt, kan er een abces ontstaan. Zo’n abces is een zakje gevuld met pus dat een weg naar buiten zoekt. Op die manier ontstaat een gangetje, dat ook na genezing van het abces blijft bestaan. Het loopt meestal vanuit het anale kanaal naar de huid rondom de anus. We noemen dit een perianale fistel (fistula ani).

Omdat de fistel een open verbinding tussen de anus en de huid is, kan er langs deze weg vocht, pus, lucht en soms zelfs ontlasting ontsnappen. Het vervelende van fistels is dat ze nooit vanzelf sluiten.

Gelukkig zijn er verschillende behandelingen mogelijk. Helder kliniek biedt als een van de eerste in Nederland een behandeling met een anale fistelplug. Deze methode heeft als groot voordeel dat incontinentieproblemen voorkomen worden. Uiteraard zal de behandelend specialist altijd alle mogelijkheden met u bespreken.

Om onzekerheid rondom klachten weg te nemen, heeft Helder kliniek een test ontwikkeld die binnen 3 minuten duidelijkheid geeft over de mogelijke oorzaak van de klacht(en). Doe hier de speciale anale klachten test.


Fistel

Wat kunt u er zelf aan doen?
Helaas kunt u zelf niets doen om fistels te voorkomen. Belangrijk is dat de arts altijd onderzoekt of er andere oorzaken dan een abces zijn. Hij zal u vragen naar uw klachten en naar ziektes in de familie. Ook het lichamelijk onderzoek hoort daarbij.

Eerlijk advies over de behandeling van een fistel

naar boven

Tijdens het consult zal de proctoloog de tijd nemen om naar uw klachten te luisteren en u vragen te stellen over uw gezondheid en medische achtergrond. Zonodig zal hij een uitwendig en inwendig onderzoek doen. Meteen na het onderzoek zal de arts zijn bevindingen met u bespreken en vertellen wat de mogelijke behandelingen zijn.

Gezien de complexiteit van deze klacht kan de specialist ook besluiten een vervolgonderzoek te doen onder narcose of lokale verdoving, indien mogelijk wordt dit met de behandeling gecombineerd. De specialist zal u hier verder over informeren.

Behandeling van een fistel

naar boven

Voor de behandeling van een fistel zijn verschillende behandelmethodes mogelijk. Voorafgaand aan de behandeling vindt er (indien nodig) een uitgebreid onderzoek plaats.

  1. Operatief verwijderen
  2. Seton drainage
  3. Anale fistelplug

Onderzoek
Om exact te kunnen bepalen waar de fistel zich bevindt en hoe het verloop is, is een uitgebreid onderzoek nodig. Let op, dit is niet het eerste consult. Voor het onderzoek wordt u onder narcose gebracht. De arts kan dan goed bekijken of de fistel binnen, door of om de kringspier heen loopt. Dit bepaalt welke behandeling er gekozen wordt. Soms wordt er ook een echo of MRI gemaakt.

1. Operatief verwijderen
Een oppervlakkige fistel kan volledig weggesneden worden (fistulectomie). De wond die dan ontstaat wordt open gelaten om het risico op infectie te verkleinen en te voorkomen dat er opnieuw een fistel ontstaat.

Loopt de fistel door of om de kringspier heen, dan is een operatie niet de eerste keuze. Door de fistel weg te snijden wordt de kringspier namelijk beschadigd, en dat kan in de toekomst incontinentieproblemen geven. Er wordt dan gekeken naar een andere behandelmethode. Deze behandeling ondergaat u onder narcose.

2. Seton drainage
Bij een Seton drainage wordt er een onoplosbare hechtdraad door de fistel heen geleid. Door de anus komt de draad weer naar buiten. Vervolgens worden beide uiteinden aan elkaar geknoopt. De draad zorgt voor een goede drainage van de fistel, zodat er geen vuil en vocht in het gangetje achterblijft. Op die manier wordt de omgeving van de fistel op den duur rustiger.

Een Seton drainage blijft minimaal drie maanden zitten. Daarna is het vaak mogelijk om de fistel aan de binnenzijde (in de endeldarm) te sluiten. Deze behandeling ondergaat u onder narcose.

3. Anale fistelplug
Sinds kort is er een nieuwe behandelmethode die vooral geschikt is voor complexe fistels: de anale fistelplug. Deze oplosbare plug bevat groeifactoren en heeft de vorm van een kegel. Door het inbrengen van de plug wordt de hele fistelgang afgesloten. Om en door de plug heen zal zich nieuw bindweefsel vormen waardoor de fistel op den duur vanzelf dicht groeit. De plug lost na enkele maanden op.

Het plaatsen van de fistelplug is een relatief kleine ingreep en geeft weinig napijn. Ook is er geen risico op incontinentie. Deze ingreep wordt echter nog op weinig plaatsen gedaan. Helder kliniek heeft al ruime ervaring met de anale fistelplug. Uw arts zal u vertellen of u voor deze behandeling in aanmerking komt. Deze behandeling ondergaat u onder narcose.

Na de fistelbehandeling

naar boven

1. Na een operatie
Na het wegsnijden van een fistel wordt de wond rond de anus open gelaten. De eerste weken lekt deze wond wat bloed en vocht en is pijnlijk bij aanraken. Het is belangrijk dat u de wond drie keer per dag schoon spoelt met water, en altijd na de ontlasting. Verder mag u gewoon douchen of in bad. Het kan geen kwaad als er zeep bij de wond komt.
Na twee weken neemt het bloeden af. Wel kan er soms nog wat vocht of pus uit de wond komen, dit is normaal. De pijn bij aanraken wordt nu ook minder. U hoeft nu nog maar een of twee keer per dag te spoelen.
Na zes weken komt u voor controle terug naar de kliniek en wordt het verdere verloop met u besproken.

2. Na een Seton drainage
Na het aanleggen van een Seton drainaige wordt de wond rond de anus open gelaten. U kunt de hechtdraad duidelijk zien. De eerste weken lekt deze wond wat bloed en vocht en is pijnlijk bij aanraken. Het is belangrijk dat u de wond drie keer per dag schoon spoelt met water, en altijd na de ontlasting. Verder mag u gewoon douchen of in bad. Het kan geen kwaad als er zeep bij de wond komt.

Na twee weken neemt het bloeden af. Wel kan er soms nog wat vocht of pus uit de wond komen, dit is normaal. De pijn bij aanraken wordt nu ook minder. U hoeft nu nog maar een of twee keer per dag te spoelen. Na zes weken komt u voor controle terug naar de kliniek en wordt het verdere verloop met u besproken.
 
3. Na een anale fistelplug
Na het plaatsen van een anale fistelplug kunt u in het begin een drukkend gevoel ervaren. U krijgt een antibioticakuur voor twee weken mee, om infecties te voorkomen. Het is belangrijk dat u de wond drie keer per dag schoon spoelt met water, en altijd na de ontlasting. Verder mag u gewoon douchen of in bad. Het kan geen kwaad als er zeep bij de wond komt. Na zes weken komt u voor controle terug naar de kliniek en wordt het verdere verloop met u besproken.

Vergoeding behandeling

naar boven

Het consult en de behandeling van anale aandoeningen worden bij medische indicatie door alle zorgverzekeraars volledig vergoed.

Daarnaast is het verstandig rekening te houden met uw verplicht eigen risico. In 2014 moet u in ieder geval de eerste € 360,- aan medische kosten zelf betalen.

Risico's bij behandeling

naar boven

Complicaties die direct kunnen optreden zijn reacties op de narcose, nabloeding en een infectie. Deze risico’s zijn verbonden aan iedere chirurgische ingreep en kunnen tot een minimum beperkt worden door correct te werken. Ook bestaat het risico van een allergische reactie op de verdovingsvloeistoffen, desinfecteermiddelen of verbandmiddelen. Dit hoeft geen negatieve gevolgen te hebben voor het resultaat.

Omdat de anus zeer veel bloedvaten bevat, kan er soms een nabloeding optreden. Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen, dan moet u dit vóór de behandeling aan de arts melden. Deze medicijnen geven namelijk een verhoogd risico op nabloedingen. In overleg  met de arts zult u tijdelijk met deze medicijnen moeten stoppen.

Na een operatieve ingreep kunt u wat minder controle hebben over de sluitspier (u laat dan winden of verliest vocht), maar dit is meestal slechts tijdelijk. In een klein aantal gevallen is er sprake van blijvende incontinentie. Vooral het verlies van vocht (anaal slijm), ook wel soiling genoemd, kan hinderlijk zijn.

Een Setonse drainage geeft weinig kans op complicaties. Soms valt de draad er voortijdig uit, of loopt het vuil toch niet goed weg. De huid rond de anus kan wat geïrriteerd raken doordat deze vochtig blijft. Een gaasje tussen de billen voorkomt dat.

Bij een anale fistelplug bestaat de kans dat de fistel uiteindelijk toch niet sluit. Herhaling van de behandeling is dan aangewezen. Na drie behandelingen ligt het succespercentage op ongeveer 80%.

Maak nu een afspraak

Volg uw behandeltraject

naar boven

Wanneer u een afspraak maakt bij Helder kliniek, maken wij voor u een persoonlijke webpagina aan. Op 'mijn Helder kliniek' vindt u een overzicht van al uw afspraken voor behandelingen en controles. Maar u leest ook wat u kunt verwachten tijdens het consult, de ingreep en de herstelperiode. U kunt op elk moment inloggen om te zien wat de volgende stap zal zijn en waar u rekening mee moet houden. 'Mijn Helder kliniek' is de plek waar u alles nog eens rustig na kunt lezen. Zo bent u altijd goed voorbereid en weet u precies waar u aan toe bent.

Daarnaast vragen wij u op 'mijn Helder kliniek' een aantal vragenlijsten in te vullen over uw klachten, uw algemene gezondheid en uw ervaring bij Helder kliniek. Uw gegevens worden verwerkt in het kwaliteitssysteem Pulse. Pulse zorgt ervoor dat u als patiënt de best mogelijke zorg krijgt. Maar het verbetert ook het behandeltraject van de patiënten die na u komen.

Veel gestelde vragen

naar boven

Bij wie komen perianale fistels het vaakst voor?

Fistels komen vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Ook bij bepaalde ontstekingsziektes van de darm (zoals de ziekte van Crohn) worden vaker perianale fistels gezien. Bij Crohnse fistels gelden andere behandelingen dan bij normale fistels; een medicamenteuze behandeling is dan aangewezen. Overigens komen Crohnse fistels in meer dan 70% van de gevallen weer terug.

Moet ik naar de huisarts als ik denk dat ik een perianale fistel heb?

Ja. Een fistel gaat namelijk nooit vanzelf over. Vaak geeft de fistel steeds opnieuw klachten doordat er nieuwe ontstekingen ontstaan. De gevolgen op lange termijn zijn nog niet duidelijk. Daarom is het goed om een fistel altijd te behandelen, ook als die weinig klachten geeft.

Kan de fistel terugkomen?

Voor alle behandelingen geldt dat er een kans is dat de fistel terugkomt. Bij fistels die door of buiten de kringspier om lopen is deze kans het grootst (40-50%). In dat geval zult u opnieuw behandeld moeten worden.

Ik heb gelezen over een behandeling met lijm, is dat zinvol?

Er worden dan ook voortdurend nieuwe methoden ontwikkeld om fistels te behandelen. Het volspuiten van de fistel met fibrine lijm is een van. Helaas is gebleken dat deze methode weinig succesvol is; in een groot aantal gevallen sluit de fistel niet.

Een andere methode is de mucosa advancement plastiek, ook wel verschuivingsplastiek of MAP genoemd. Hierbij wordt het anale slijmvlies operatief verschoven om de fistel te sluiten. MAP wordt veel gedaan, maar heeft als nadeel dat er schade aan de kringspier wordt toegebracht.

De anale fistelplug, ook een nieuwe behandelmethode, geeft goede resultaten én geeft geen enkele schade aan de kringspier. Dat is een groot voordeel en daarom geniet deze behandeling onze voorkeur.

Zijn er nieuwe behandelingen te verwachten?

De behandeling van perianale fistels blijft lastig. Vaak zijn meerdere ingrepen nodig om tot een goed resultaat te komen. Vandaar dat er volop onderzoek gedaan wordt naar nieuwe methodes. Helder kliniek werkt nauw samen met academische ziekenhuizen en doet mee aan trials om nieuwe behandelmethodes voor fistels te ontwikkelen. Wanneer er nieuwe technieken beschikbaar zijn, zullen onze artsen u dat altijd vertellen.

Staat uw vraag en antwoord er niet bij? Klik hier om een vraag te stellen.

Arts

naar boven
Eindhoven
Drs. Jean-Paul de Zoete
Drs. Gust van Montfort
Dr. Wim van Gemert
 
Enschede
Dr. Eric Hans Eddes
Dr. Mike Liem
 
Hilversum
Drs. Robbert Bosker
Dr. Mirre de Noo
 
Rotterdam
Drs. Gust van Montfort
Dr. Wim van Gemert
Drs. Jean-Paul de Zoete
 
Velp
Dr. Eric Hans Eddes
Drs. Robbert Bosker
Dr. Mike Liem
Dr. Mirre de Noo

Helder kliniek maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie. Sluiten